Manualne obiektywy jak zacząć.

Główna różnica między obiektywami manualnymi i “automatycznymi” polega na tym, że  manualne obiektywy pozbawione są elektroniki więc wartość przysłony, czas naświetlania oraz ostrość musimy ustawić ręcznie (ISO możemy, ale nie musimy pozostawić automatyce aparatu).

Obiektywy Manualne - Obiektyw manualny z adapterem

Obiektyw manualny z adapterem.

 

Podstawy

Z powyższego wynika, że zanim przystąpimy do zakupu manualnych szkieł należy mieć opanowany trójkąt ekspozycji i co się z tym wiąże tryb  (M) manualny w swoim aparacie. Z manualnym obiektywem nie będzie działać, żaden tryb automatyczny, jak również półautomatyczny. Bez opanowania trybu manualnego nie ma sensu podchodzić do tematu starych obiektywów, gdyż skończy się to rozczarowaniem.

Przejściówki – adaptery

Gdy mamy już opanowany tryb manualny , należy nasz stary obiektyw  jakoś zamontować na naszym nowym aparacie. W tym celu potrzebujemy przejściówki, zwanej również adapterem bagnetowym.

Obiektywy Manualne - Adapter M42 - Nex

Adapter M42 – Nex

 

Pomijam kwestie przejściówek z potwierdzeniem ostrości, gdyż moim zdaniem w wypadku bezlusterkowców Sony nie mają sensu. Pomijam również adaptery Lens Turbo i Metabones gdyż jest to trochę inna historia i inne pieniądze.

W przejściówkach nie ma wielkiej filozofii, jest to kawałek tulei z gwintami po obu stronach. Z jednej strony wkręca się stary obiektyw (np. na gwincie M42) i to jest pierwsza część nazwy adaptera, drugą stronę adaptera wkręca się do body naszego aparatu (NEX dla bezlusterkowców Sony). Taki adapter nazywa się M42 – NEX. Najwięcej starych obiektywów jest na gwincie M42, inne z bardziej popularnych to: Pentax PK, Minolta MD, Canon FD. Przejściówki dla tych obiektywów i bezlusterkowców Sony to:
PK – NEX , MD-NEX i FD-NEX. Wymieniłem tylko najpopularniejsze mocowania starych obiektywów, ale jest ich więcej.

Tutaj uwaga, w sieci czasem można znaleźć „okazje” z ciekawymi obiektywami, ale sprzedawca wie tylko, że obiektyw jest „znaleziony na strychu” a o tym z jakim aparatem (na jakim jest gwincie) informacji brak. Może się zdarzyć, że trafimy na obiektyw z jakimś egzotycznym gwintem i  może być problem aby aparat połączyć z obiektywem.

Koszt przejściówki dla bardziej popularnych systemów to kilkadziesiąt złotych. Polecam zakup na znanym chińskim serwisie jest sporo taniej, ale trzeba ok miesiąca na dostawę poczekać.
W przypadku zakupów w Chinach lepiej skupić się na przejściówkach bardziej znanych firm np. FOTGA lub K&F Concept które jakościowo są niezłe.

Gdy mamy już manualny obiektyw z przejściówką, możemy zamontować go do aparatu i prawie przystąpić do wykonywania zdjęć.
Problem jaki może się pojawić jest taki, że aparat nie rozpozna obiektywu, manualne obiektywy nie mają elektroniki więc nie komunikują się z aparatem i body takiego obiektywu  nie widzi.  Należy wtedy w menu aparatu (piszę na podstawie Sony a6000) włączyć opcje:  “Wyzwalanie bez obiektywu”.

Obiektywy Manualne - Sony a6000 wyzwalanie bez obiektywu

Sony a6000 wyzwalanie bez obiektywu

Ustawianie ostrości – focus peaking

Tak jak pisałem wyżej wartość przysłony, czas naświetlania musimy ustawić ręcznie. ISO, zależnie od sytuacji  lub potrzeby ustawiamy na stałe lub w trybie auto. ISO jest jedyną, rzeczą jaką możemy zostawić automatyce aparatu.
Najciekawszą jednak sprawą jest ustawienie ostrości, oczywiście ustawiamy ją przy pomocy pierścienia na obiektywie. Niestety ustawienie ostrości na podstawie widoku z wizjera lub Live View jest mało dokładne. Aby ustawić ostrość precyzyjnie należy użyć funkcji: focus peaking. Funkcja Focus Peaking polega na tym, obszar zdjęcia znajdujący się w polu ostrości jest zaznaczony – zarysowany.

 

 

Obiektywy Manualne - Sony a6000 focus peaking - poziom zarysu i kolor zarysu

Sony a6000 focus peaking – poziom zarysu i kolor zarysu

 Aby działało poziom zarysu nie może być ustawiony jako wyłączony (WYŁ)

Obiektywy Manualne - Sony a6000 focus peaking - poziom zarysu

Sony a6000 focus peaking – poziom zarysu

Obiektywy Manualne - Sony a6000 focus peaking - kolor zarysu

Sony a6000 focus peaking – kolor zarysu

Funkcję tą należy włączyć w menu aparatu, można tam ustawić również kolor jak i wielkość zaznaczenia.
Focus peaking włącza się automatycznie gdy tryb ustawiania ostrości  mamy ustawiony na manualny czyli zawsze gdy zamontowany jest obiektyw manualny.

Dodam jeszcze, że zdecydowanie wygodniej ostrzy mi się przy pomocy ekranu Live View .

 

Obiektywy Manualne - Sony a6000 focus peaking

Sony a6000 focus peaking

 Na czerwono zaznaczony jest obszar ostrości.

Obiektywy Manualne - Sony a6000 Focus Peaking powiększenie

Sony a6000 Focus Peaking powiększenie

Sony a6000 – focus peaking powiększenie

Powiększenie obrazu na live view umożliwia precyzyjniejsze „złapanie” ostrości

Aby ustawienie ostrości było jeszcze bardziej precyzyjne polecam włączyć i przypisać sobie do któregoś z klawiszy w aparacie powiększenie obrazu. Powiększenie wraz z  focus peaking daje naprawdę niezłe rezultaty.
Przy odrobinie wprawy ilość zdjęć które trafią do kosza ze względu na nie trafioną ostrość będzie będzie niewiele większa niż w przypadku używania obiektywu z auto focusem.

Cena czasem zbyt wysoka.

Jedną z głównych korzyści jaka wynika z używania manualnych obiektywów to cena. Szczególnie jest to istotne dla amatora, który nie zarabia na fotografii. Ceny systemowych obiektywów szczególnie dla bezlusterkowców są mało przyjazne dla kieszeni. Zakup systemowych obiektywów na każdą okoliczność przerasta możliwości finansowe większości amatorów. Co do cen to mała uwaga, koszt zakupu topowych starych obiektywów jest obecnie dość wysoki np. Carl Zeiss Flektgon 35 mm potrafi kosztować niewiele mniej od nowej od nowej Sigmy 30mm F 2.8. Nie używałam, żadnego z powyższych obiektów, ale mam wątpliwości czy Flektogon będzie lepszy od nowej Sigmy.
W każdym razie przy zakupach zalecam rozsądek.

 

Nowe obiektywy manualne

Obiektywy manualne to wcale nie muszą być starocie. Niektórzy producenci szczególnie z dalekiego wschodu sprzedają nowe manualne konstrukcje. Z tego co się orientuje obiektywy Meike są niezłe optycznie  i dość tanie. Są również w sprzedaży bardziej wyrafinowane manualne konstrukcje np Mitakon.

 

Szeroki zakres zastosowań

Manualne obiektywy można używać prawie do wszystkiego, no może poza jakimiś dynamicznymi ujęciami, nie że się nie da, kwestia wprawy i większe ryzyko zepsucia zdjęcia. Obiektyw z autofocusem np. przy wydarzeniach sportowych sprawdzi się jednak zdecydowanie lepiej. Nie wszystkie, ale większość starych szkieł gorzej radzi sobie z pracą pod światło.

 

Focus peaking w obiektywach systemowych

Funkcji focus peaking można używać nie tylko z manualnymi obiektywami. Działa to również z szkłami systemowymi, należy ustawić tryb ustawiania ostrości na ostrość ręczna lub wspomaganie AF. Ustawienie na wspomaganie AF automatycznie powiększa obraz po przekręceniu pierścienia ostrości. Jest to szczególnie przydatne w przy fotografii makro lub zbliżeniowej, można w ten sposób zdecydowanie precyzyjniej ustawić ostrość niż przy użyciu samego AF.

 

Czy stare manualne obiektywy mogą zastąpić obiektyw systemowy ?

To jest chyba sprawa indywidualna. Moim zdaniem stare manualne obiektywy to zupełnie coś innego, osobna kategoria fotografii, czasem można uzyskać efekty niedostępne dla obiektywów systemowych. Manualne obiektywy mogą być oczywiście traktowane jako tani substytut lub uzupełnienie szkieł systemowych, ale takie podejście to moim zdaniem błąd, należy przyjmować je takimi jakie są ze wszystkimi niedoskonałościami. Jeśli dla kogoś najistotniejszą, sprawą w fotografii jest poprawność techniczna, a  nie klimat zdjęcia to, pomijając kwestię wygody – auto focus itd. to jakość zdjęcia uzyskanego z obiektywu systemowego (pomijam kitowe) zazwyczaj będzie lepsza. W takim wypadku lepiej nie podchodzić do tematu starych manualnych obiektywów.

Uwaga na koniec

Test powyższy napisałem na przykładzie Sony a6000, informacje będą w nim zawarte dotyczą wszystkich bezlusterkowców Sony, przypuszczam, że w aparatach bezlusterkowych innych producentów obsługa manualnych obiektywów będzie bardzo podobna.
Natomiast jeśli chodzi o lustrzanki to niekoniecznie będzie tak samo, choćby dlatego, że spora część lustrzanek nie posiada funkcji focus peaking.